BY YOGESH

बकासन   हे आसन करण्यासाठी थोडे अवघड असले तरी रोजच्या नियमित सरावाने या आसनाची सहज साधना करता येईल. बकसनाच्या नियमित सरावामुळे आपल्याला सर्वांगीण फायदे मिळतात. हे आसन करताना आपल्या शरीराचा संपूर्ण भार आपल्याला आपल्या दोन्ही हातावर तोलून धरावा लागतो त्यामुळे हे आसन शांत चित्ताने करावे जेणेकरून आपण आपला तोल जाऊन पडणार नाही. या आसनाच्या सरावामुळे छातीचे व पोटाचे स्नायू मजबूत बनतात तसेच आपले मन स्थिर होऊन आपला आत्मविश्वास वाढण्यास मदत होते. खाली आपण बकसनाची कृती आणि फायदे या बद्दल संपूर्ण माहिती मराठी मध्ये जाणून घेऊयात.(Bakasana information in marathi)  image क्रेडिट-  https://pixahive.com/photo/crow-pose-bakasana/ कृती:  आपल्या दोन्ही हातांचे पंजे आपल्या खांद्याला समांतर असे आसनावर ठेवा.  आता आपल्या दोन्ही हातांच्या दंडावर आपल्या दोन्ही पायांचे गुडघे टेकवा.  आता आकृतीत दाखवल्या प्रमाणे आपल्या संपूर्ण शरीर आपल्या दोन्ही हातावर तोलण्याचा प्रयत्न करा.  हि कृती करताना आपले हात कोपऱ्यातून वाकणार नाहीत याची काळजी घ्या.  तसेच आपली मान थो...

मयूर हा संस्कृत शब्द असून त्याचा अर्थ मोर असा होतो. हे आसन करताना आपल्या शरीराचा आकार पिसारा न फुलवता दोन पायावर उभ्या असलेल्या मोरा सारखा भासतो म्हणून या आसनाला मयूरासन असे म्हणतात.  या आसनाच्या सरावामुळे पचनशक्ती चे कार्य सुधारते तसेच शरीरात एक नवीन उत्साह, जोम निर्माण होतो. आपल्या संपूर्ण शरीराचे वजन आपल्या दोन्ही हातावर तोलून धरल्या जात असल्यामुळे या आसनाची क्रिया करण्यासाठी थोडी अवघड आहे परंतु चिकाटीने प्रयत्न केल्यास आपण हे आसन नक्की करू शकू. येथे आपण मयूरासनाची कृती व फायद्याबद्दल माहिती जाणून घेऊयात.  Image credit :  https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Mayurasana...jpg कृती:  प्रथम आपल्या आसनावर गुडघ्यांवर बसा दोन्ही गुडघ्यात थोडे अंतर असू द्या.  आता समोरच्या बाजूला झुकून दोन्ही तळ हात जमिनीवर टेकवा. आपल्या हातांची बोटे हि आपल्या गुडघ्यांच्या दिशेने असतील या पद्धतीने हात जमिनीवर टेकवा. आपल्या दोन्ही हातांच्या करंगळ्या जवळजवळ असतील व दोन्ही अंगठे जमिनीला टेकलेले असतील याची काळजी घ्या.  आता दोन्ही हातांचे कोपर नाभीच्या थोडे खाली पोटाला चिटकवा...

गुळवेल या कोरोनाच्या काळात आपली रोगप्रतिकारक क्षमता टिकवून ठेवणे आणि ती वाढवणे खूप महत्वाचे आहे. मागील काही ब्लॉग मध्ये आपण पद्मासन , सिद्धासन , सर्वांगासन या सारखी अनेक अशी योगासने बघितली कि ज्यामुळे आपल्या अंतर आणि बाह्य शरीराला भरपूर व्यायाम मिळून आपल्या शरीराची कार्यक्षमता वाढते. आता आपण अश्या एका वनऔषधी बद्दल माहिती जाणून घेऊयात कि ज्यामुळे आपली प्रतिकार शक्ती वाढण्यास आणि ती बळकट होण्यास मदत होईल. गुळवेल, गुळवेल ला आयुर्वेदामध्ये अमृतवेल सुद्धा म्हणतात. गुळवेलाच्या सेवनामुळे आपली प्रतिकारक्षमता वाढवण्यास मदत होते. सर्दी, ताप खोकला यासारख्या आजारांशी लढण्याची ताकत आपल्याला मिळते. गुळवेल मध्ये असलेल्या इम्युनोमॉडेलरी गुणधर्मामुळे आपली कमकुवत झालेली रोगप्रतिकारक शक्ती मजबूत होण्यास मदत होते. गुळवेलीमध्ये फॉस्परस, कॅलशियम, प्रोटीन, झिंक, मॅग्नेशियम असे अनेक शरीर उपयोगी औषधीय घटक आहेत. या वनौषधीच्या सेवनामुळे शरीरातील साखरेचे प्रमाण संतुलित राहते त्यामुळे मधुमेह या सारखे आजार होण्याचा धोका टळतो. येथे आपण गुळवेल कसा ओळखावा, गुळवेलचा काढा कसा बनवावा आणि त्याचे फायदे या बद्...

कटि चक्रासन कटी चक्रासन(kati-chakrasana) हे आसन करण्यासाठी अगदी सहज आणि सोपे आहे. या आसनाची शब्द फोड करायची झाल्यास कटी म्हणजे कंबर आणि चक्रासन म्हणजेच चाकाप्रमाणे गोल फिरवणे. या आसनाच्या नित्य सरावामुळे कमरेवरील चरबी कमी होते तसेच पाठीचा मणका,  पोट, मानेसंबंधी असलेल्या तक्रारी दूर होतात. बैठे काम करणाऱ्यांसाठी हे आसन अत्यंत उपयोगी आहे. मागे आपण जमिनीवर झोपून करण्यात येणाऱ्या  कटी आसना  बद्दल माहिती जाणून घेतली. आता आपण कटी चक्रासनाची कृती व फायदे या बद्दल मराठी मध्ये माहिती जाणून घेऊयात. हे आसन दोन्ही पायावर उभे राहून करण्यात येणाऱ्या आसन प्रकारातील एक आसन आहे.  कृती: आपल्या आसनावर उभे राहा. दोन्ही पायात कमीत कमी एक फूट एवढे अंतर असू द्या.  आपले शरीर संपूर्ण सैल सोडा.  ज्या प्रमाणे आपण कवायत करताना दोनी हात समोर आणतो तसे दोन्ही हात सरळ समोर आना.  समोर आणलेल्या हातांचे तळवे एकमेकांकडे केलेले असावे. समोर आणलेले दोन्ही हात हे खांद्यांना समांतर असतील अशी काळजी घ्या.  दोन्ही हात छातीसमोर उचलताना खोल श्वास घ्या, आता हळू हळू उजवीकडे वळा....

कटीआसन कटी म्हणजेच कंबर, या आसनाच्या सरावामुळे कमरेला भरपूर व्यायाम मिळतो त्यामुळे आसनाचे नाव कटिआसन (Katiaasana) असे आहे. या आसनाच्या नियमित सरावामुळे कमरेचे सर्व विकार दूर होतात. फुफ्फुसांची कार्यक्षमता वाढविण्यासाठी हे आसन खूप मदतगार आहे. हे आसन करण्यास थोडे अवघड आहे परंतु जर आपण नियमित सराव केला तर आपण हे आसन सहज करू शकू.( Katiaasan informaton in Marathi) कृती:  आपल्या आसनावर पाठीवर झोपा. शरीर पूर्ण सैल सोडा.  आता दोन्ही पाय हळूहळू वर घ्या.   पाय वर घेतल्यानंतर डाव्या हाताने डाव्या पायाचा अंगठा पकडा व उजव्या हाताने उजव्या पायाचा अंगठा पकडा.   दोन्ही पाय ताठ ठेवण्याचा प्रयत्न करा.  कंबर व डोके जमिनीला टेकलेले राहू द्या व श्वास आत खेचा.  सुरुवातीला हे आसन आपण १० सेकंदापर्यंत करू शकतो.  सुरुवातीला हे आसन दररोज चार वेळा करावे.  फायदे: या आसनाच्या नियमित सरावामुळे खांदे व फुफ्फुसे मजबूत बनतात.  या आसनाच्या सरावामुळे हृदयाची कार्यक्षमता वाढते आणि त्यामुळे हृदयरोगास प्रतिबंध घालता येतो.  कमरेचे  सर्वप...

हे आसन पोटावर झोपून करण्याच्या आसन प्रकारातील एक आसन आहे. या आसनाच्या सरावाने शरीरातील चरबी कमी होण्यास मदत होते. हे आसन करताना मस्तकापासून ते गुडघ्या पर्यंत च्या भागाला बाण नसलेल्या धानुष्यासारखा आकार मिळतो म्हणून या आसनाला धनुरासन (Dhanurasana) असे नाव पडले आहे. हे आसन करताना आपल्या शरीराचा संपूर्ण भार हा नाभीवर पडतो त्यामुळे पोटासंबंधीच्या अनेक तक्रारी या आसनाच्या नित्य सरावाने दूर होतात.    भुजंगासन व शलभासन या दोन आसनांचे एकत्रीकरण करून हे आसन बनलेले आहे. येथे आपण धनुरासनाची कृती व फायदे मराठी मध्ये जाणून घेऊयात. (Dhanurasana information in marathi) image credit:  https://pixahive.com/photo/dhanurasana-bow-pose-3/ कृती: पोटावर पालथे झोपा.  दोन्ही हात आपल्या शरीराला लागून समांतर ठेवा.  कपाळ जमिनीवर टेकवून ठेवा.  आपल्या शरीराचे सर्व स्नायू सैल सोडा.  आता दोन्ही पाय गुडघ्यापासून मागे दुमडा.  चित्रात दाखविल्याप्रने दोन्ही हातांनी घोट्याजवळ दोन्ही  पाय धरा.  आता छाती आणि डोके वर उचला हे करताना हात आणि पाय ताठ ठेवा.  आता पाय वर...

वर्तुळासन  हे आसन करताना शरीराचा आकार आकार वर्तुळासारखा गोल बनतो म्हणून या आसनाला वर्तुळासन (Vartulasana ) असे म्हणतात. वर्तुळासन हे हलासन प्रकारातीलच एक आसन आहे. ज्यांना हलासन चांगल्या प्रकारे करता येते त्यांना वर्तुळासन सहज करता येईल.  कृती: Photo by Elina Fairytale: https://www.pexels.com/photo/woman-in-white-tank-top-and-leggings-doing-yoga-3822534/ जमिनीवर सरळ पाठीवर झोपा.  आपण ज्या प्रमाणे हालासनामध्ये दोन्ही पाय उचलून मागे नेतो त्याप्रमाणे पाय मागे न्या.  आता  उजव्या हाताने उजव्या पायाचा अंगठा पकडा व डाव्या हाताने डाव्या पायाचा अंगठा.  हे आसन करताना शरीराला हिसका बसणार नाही याची काळजी घ्या.  या आसन स्थितीत आठ ते दहा सेकंद राहिल्या नंतर पायाचे अंगठे सोडून द्या.  आता हळूहळू पूर्वस्थितीत या.  दोन्ही हात नितंबाजवळ सरळ ताठ ठेवा.  फायदे: या आसनाच्या नित्य सरावामुळे खांद्यातील सांध्यांना चांगला व्यायाम मिळतो.  या आसनाच्या सरावामुळे पोटावरील चरबी कमी होण्यास मदत होते.  या आसनाच्या सरावामुळे यौनग्रंथी सुदृढ बनतात.   शरी...