मयूरासन - कृती व फायदे | Mayurasana

मयूर हा संस्कृत शब्द असून त्याचा अर्थ मोर असा होतो. हे आसन करताना आपल्या शरीराचा आकार पिसारा न फुलवता दोन पायावर उभ्या असलेल्या मोरा सारखा भासतो म्हणून या आसनाला मयूरासन असे म्हणतात.  या आसनाच्या सरावामुळे पचनशक्ती चे कार्य सुधारते तसेच शरीरात एक नवीन उत्साह, जोम निर्माण होतो. आपल्या संपूर्ण शरीराचे वजन आपल्या दोन्ही हातावर तोलून धरल्या जात असल्यामुळे या आसनाची क्रिया करण्यासाठी थोडी अवघड आहे परंतु चिकाटीने प्रयत्न केल्यास आपण हे आसन नक्की करू शकू. येथे आपण मयूरासनाची कृती व फायद्याबद्दल माहिती जाणून घेऊयात. 

Image credit : https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Mayurasana...jpg

कृती: 

• प्रथम आपल्या आसनावर गुडघ्यांवर बसा दोन्ही गुडघ्यात थोडे अंतर असू द्या. 
• आता समोरच्या बाजूला झुकून दोन्ही तळ हात जमिनीवर टेकवा. आपल्या हातांची बोटे हि आपल्या गुडघ्यांच्या दिशेने असतील या पद्धतीने हात जमिनीवर टेकवा. आपल्या दोन्ही हातांच्या करंगळ्या जवळजवळ असतील व दोन्ही अंगठे जमिनीला टेकलेले असतील याची काळजी घ्या. 
• आता दोन्ही हातांचे कोपर नाभीच्या थोडे खाली पोटाला चिटकवा आणि ओणवे होऊन शरीराचा भार पुढे टाका त्यामुळे अलगदच मागचा भाग उचलण्यास मदत होईल. 
• आता हळू हळू पाय सरळ लांब रेषेत ताठ ठेऊन जमिनीला समांतर राहतील असे वर उचला. 
• शरीराला वर हवेत उचलताना श्वास रोखून धरा. 
• पाच ते वीस सेकंदापर्यंत या आसन अवस्थेत राहण्याचा प्रयत्न करा. 
• येथे मयूरासनाची कृती पूर्ण होते. या अवस्थेत डोके, पाठ, नितम्ब आणि पाय हे जमिनीला सरळ रेषेत राहतात.
• हि कृती झाल्यावर श्वास बाहेर सोडा. 

 

फायदे:   

1. या आसनाच्या नियमित सरावामुळे रक्ताभिसरणाची क्रिया सुरळीत होते त्यामुळे शरीरातील रक्त शुद्ध होते. 
2. आपली त्वचा तजेलदार व चमकदार बनते. 
3. शरीरात एक उत्साह निर्माण होतो. 
4. या आसनाच्या सरावामुळे इंटरऍबडॉमिनल वर दाब वाढतो त्यामुळे फुफ्फुस आणि पोटाच्या अवयवात एका नवा जोम निर्माण होतो. 
5. या आसनाच्या सरावामुळे हाताचे स्नायू मजबूत बनतात. 
6. या आसनाच्या सरावामुळे पचनशक्ती सुधारते. 
7. बद्धकोष्ठतेचा त्रास दूर होतो. 
8. मूळव्याध मुळे होणारा रक्तस्त्राव या आसनाच्या सरावामुळे बंद होतो. 
9. या आसनाच्या नियमित सरावामुळे कुंडलिनी शक्ती जागृत होते. 

टीप : हे आसन करताना शरीराला हिसका बसणार नाही याची विशेष काळजी घ्या. पोटदुखी, हर्निया, उच्चरक्तदाब असे त्रास असल्यास हे आसन करू नये. स्त्रियांनी हे आसन करताना तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा  कारण हे आसन करताना गर्भाशय व अंडकोष या ठिकाणी भरपूर दाब पडू शकतो.