आयुर्वेदिक वनऔषधी- गुळवेलाचे फायदे | Gulvel

गुळवेल

या कोरोनाच्या काळात आपली रोगप्रतिकारक क्षमता टिकवून ठेवणे आणि ती वाढवणे खूप महत्वाचे आहे. मागील काही ब्लॉग मध्ये आपण पद्मासन, सिद्धासन, सर्वांगासन या सारखी अनेक अशी योगासने बघितली कि ज्यामुळे आपल्या अंतर आणि बाह्य शरीराला भरपूर व्यायाम मिळून आपल्या शरीराची कार्यक्षमता वाढते. आता आपण अश्या एका वनऔषधी बद्दल माहिती जाणून घेऊयात कि ज्यामुळे आपली प्रतिकार शक्ती वाढण्यास आणि ती बळकट होण्यास मदत होईल. गुळवेल, गुळवेल ला आयुर्वेदामध्ये अमृतवेल सुद्धा म्हणतात. गुळवेलाच्या सेवनामुळे आपली प्रतिकारक्षमता वाढवण्यास मदत होते. सर्दी, ताप खोकला यासारख्या आजारांशी लढण्याची ताकत आपल्याला मिळते. गुळवेल मध्ये असलेल्या इम्युनोमॉडेलरी गुणधर्मामुळे आपली कमकुवत झालेली रोगप्रतिकारक शक्ती मजबूत होण्यास मदत होते. गुळवेलीमध्ये फॉस्परस, कॅलशियम, प्रोटीन, झिंक, मॅग्नेशियम असे अनेक शरीर उपयोगी औषधीय घटक आहेत. या वनौषधीच्या सेवनामुळे शरीरातील साखरेचे प्रमाण संतुलित राहते त्यामुळे मधुमेह या सारखे आजार होण्याचा धोका टळतो. येथे आपण गुळवेल कसा ओळखावा, गुळवेलचा काढा कसा बनवावा आणि त्याचे फायदे या बद्दल संपूर्ण माहिती मराठी मध्ये जाणून घेऊयात. जर आपल्याला ताजी गुळवेल उपलब्ध नाही झाली तर आयुर्वेदिक औषधींच्या दुकानावर गुळवेलीची पावडर सुद्धा उपलब्ध असते, त्यापासून सुद्धा आपल्याला फायदा होतो. (Gulvel benefits in marathi)

 

गुळवेल कसा ओळखावा?

गुळवेलची पाने हि हिरवीगार असून त्यांचा आकार हा हृदयाकृती असतो. या पानांची देठ लांब असून याची पाने हाताला गुळगुळीत लागतात. या वेलीचे खोड हे बोटाएवढे जाड असून त्याची साल हि पातळ असते. या खोडावर लहान लहान छिद्र असल्यासारखी दिसतात व ते खरबडीत असते. गुळवेलचे खोड कापल्यास त्यातील आतला भाग गोल चक्राकार दिसतो. अत्यंत कमी पाणी असलेल्या ठिकाणी सुद्धा हि वेल जगते म्हणून हिला अमृतवेल सुद्धा म्हणतात. हि वेल जर कडू लिंबाच्या झाडावर वाढलेली असेल तर तिचे आयुर्वेदिक गुणधर्म अधिक वाढतात. 

गुळवेलचा काढा कसा बनवावा?

गुळवेलीचे खोड प्रथम स्वच्छ धुवून घ्यावे. आपल्या बोटाच्या दोन कांड्या एवढे त्याचे दोन तुकडे घ्यावे. हे तुकडे चार कप पाण्यामध्ये उकळायला टाकावे. चार कप पाण्याचे एक कप पाणी होईपर्यंत याला उकळूद्या. आता हा काढा थंड झाल्यावर त्याला गाळून पिऊ शकता. अत्यंत गुणकारी असलेला हा काढा चवीला कडसर आहे. आयुर्वेदिक औषधींच्या दुकानांमध्ये गुळवेल काढा, गोळ्या आणि त्याची पावडर उपलब्ध आहे. या काढ्याचे किंवा मिळणाऱ्या औषधींचे सेवन करण्याअगोदर आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला नक्की घ्यावा. 

गुळवेलचे फायदे 

1. गुळवेलच्या सेवनाने आपली पचन शक्ती सुधारते. 
2. गुळवेलच्या सेवनाने ऍसिडिटी चा त्रास दूर होतो. 
3. काविळी मुळे आलेला थकवा किंवा अशक्तपणा या काढ्याच्या सेवनाने दूर होतो. तसेच गुळवेलचा काढा मधात दिवसातून दोन तीन वेळा घेतल्यास भरपूर अराम पडतो. 
4. गुळवेलच्या काढ्याच्या सेवनाने शरीरातील रक्ताचे प्रमाण वाढते.  
5. स्त्रियांच्या मासिक पाळी दरम्यान ह्या काढ्याचे सेवन आरामदायी ठरते. 
6. हातापायांची जळजळ होत असल्यास या वेलीची पाने कुटून हात आणि पायांना लावल्यास होणारी जळजळ कमी होते. 
7. कान दुखत असल्यास गुळवेलच्या पानाचा रस काढावा व त्याचे दोन थेंब कानात टाकावे लगेच अराम मिळतो. 
8. गुळवेल हि डोळ्यांसाठी खूप फायदेशीर आहे. गुळवेलच्या पानांचा रस मधात घालून डोळ्यांना लावल्यास डोळ्यांचे बरेच आजार कमी होतात. तसेच गुळवेलच्या सेवनाने डोळ्यांना असलेला नंबर सुद्धा निघून जाण्यास मदत होते. 
9. गुळवेलच्या फळांचा रस जर चेहऱ्यावर लावला तर चेहऱ्यावर येणारी पुरळ नाहीशी होतात तसेच चेहरा तजेलदार दिसतो. 
10. गुळवेलच्या सेवनाने खोल्याला सुद्धा अराम मिळतो. 

टीप: मधुमेहाची औषधी चालू असल्यास गुळवेलचे सेवन करू नये. तसेच गर्भवती आणि स्तनपान करणाऱ्या महिलांनी गुळवेलचे सेवन करू नये.