BY YOGESH

हे आसन पोटावर झोपून करण्याच्या आसन प्रकारातील एक आसन आहे. या आसनाच्या सरावाने शरीरातील चरबी कमी होण्यास मदत होते. हे आसन करताना मस्तकापासून ते गुडघ्या पर्यंत च्या भागाला बाण नसलेल्या धानुष्यासारखा आकार मिळतो म्हणून या आसनाला धनुरासन (Dhanurasana) असे नाव पडले आहे. हे आसन करताना आपल्या शरीराचा संपूर्ण भार हा नाभीवर पडतो त्यामुळे पोटासंबंधीच्या अनेक तक्रारी या आसनाच्या नित्य सरावाने दूर होतात.    भुजंगासन व शलभासन या दोन आसनांचे एकत्रीकरण करून हे आसन बनलेले आहे. येथे आपण धनुरासनाची कृती व फायदे मराठी मध्ये जाणून घेऊयात. (Dhanurasana information in marathi) image credit:  https://pixahive.com/photo/dhanurasana-bow-pose-3/ कृती: पोटावर पालथे झोपा.  दोन्ही हात आपल्या शरीराला लागून समांतर ठेवा.  कपाळ जमिनीवर टेकवून ठेवा.  आपल्या शरीराचे सर्व स्नायू सैल सोडा.  आता दोन्ही पाय गुडघ्यापासून मागे दुमडा.  चित्रात दाखविल्याप्रने दोन्ही हातांनी घोट्याजवळ दोन्ही  पाय धरा.  आता छाती आणि डोके वर उचला हे करताना हात आणि पाय ताठ ठेवा.  आता पाय वर...

वर्तुळासन  हे आसन करताना शरीराचा आकार आकार वर्तुळासारखा गोल बनतो म्हणून या आसनाला वर्तुळासन (Vartulasana ) असे म्हणतात. वर्तुळासन हे हलासन प्रकारातीलच एक आसन आहे. ज्यांना हलासन चांगल्या प्रकारे करता येते त्यांना वर्तुळासन सहज करता येईल.  कृती: Photo by Elina Fairytale: https://www.pexels.com/photo/woman-in-white-tank-top-and-leggings-doing-yoga-3822534/ जमिनीवर सरळ पाठीवर झोपा.  आपण ज्या प्रमाणे हालासनामध्ये दोन्ही पाय उचलून मागे नेतो त्याप्रमाणे पाय मागे न्या.  आता  उजव्या हाताने उजव्या पायाचा अंगठा पकडा व डाव्या हाताने डाव्या पायाचा अंगठा.  हे आसन करताना शरीराला हिसका बसणार नाही याची काळजी घ्या.  या आसन स्थितीत आठ ते दहा सेकंद राहिल्या नंतर पायाचे अंगठे सोडून द्या.  आता हळूहळू पूर्वस्थितीत या.  दोन्ही हात नितंबाजवळ सरळ ताठ ठेवा.  फायदे: या आसनाच्या नित्य सरावामुळे खांद्यातील सांध्यांना चांगला व्यायाम मिळतो.  या आसनाच्या सरावामुळे पोटावरील चरबी कमी होण्यास मदत होते.  या आसनाच्या सरावामुळे यौनग्रंथी सुदृढ बनतात.   शरी...

नौकासन  हे आसन  करताना शरीराचा आकार पाण्यात तरंगणाऱ्या नौके सारखा होतो म्हणून या आसनाला नौकासन(Naukasana) असे म्हणतात. हे आसन पाठीवर आणि पोटावर झोपून अश्या दोन प्रकारात केले जाते. या आसनाच्या नियमित सरावामुळे पाठीच्या व पोटाच्या स्नायूंना भरपूर व्यायाम मिळतो आणि ते मजबूत बनतात. तसेच या आसनाच्या नियमित सरावामुळे मेरुदंड सुद्धा मजबूत बनतो. बरेच लोक पोटावरील अनियंत्रित वाढलेल्या चरबीने त्रस्त असतात, या आसनाच्या नियमित सरावाने पोटाची चरबी कमी होण्यास मदत होते. येथे आपण नौकासनाबद्दल मराठी मध्ये माहिती घेऊयात.  pic credit:  naukasana कृती १: प्रथम पाठीवर झोपावे.  दोन्ही हात शरीराला समांतर लागून सरळ ठेवावे.  आता श्वास बाहेर सोडून हळूहळू दोन्ही पाय वर उचलावीत.  पाय वर उचलत असतानाच आपले मस्तक, धड व हात हळू हळू वर उचलावे.  आपल्या शरीराचा आकार अर्धगोलावस्तेत आकृतीत दाखविल्याप्रमाणे तोलून धरावा.  १० ते १५ सेकंड या स्तिथीत  थांबून आधी पाय व  नंतर धड व डोके खाली टेकवावे.  फायदे: या आसनाच्या नियमित सरावामुळे पोटांच्या स्नायूंना...

गर्भासन  या आसनावस्थेत आपल्या शरीराचा आकार, मातेच्या गर्भात असलेल्या बाळा सारखा दिसतो, म्हणून या आसनास गर्भासन(Garbhasan) असे म्हणतात. पोटाच्या सर्व आजारांवर खात्रीशील उपाय म्हणजेच गर्भासन .  या आसनाच्या नियमित सरावामुळे कफ, अपचन, आतड्यांवरची सूज, जीर्णज्वर व बद्धकोष्ठता यांसारखे विकार नाहीसे होतात.  या आसनाची कृती आणि संपूर्ण फायदे (Garbhasana steps and benefits) या बद्दल आपण खाली मराठी मध्ये जाणून घेणार आहोत.  कृती : (Garbhasana steps)    आधी जमिनीवर पद्मासन अवस्थेत बसावे. आता दोन्ही हात कोपऱ्यापर्यंत पायाच्या पोटऱ्यात घालावेत .  नंतर उजव्या हाताने उजव्या कानाची पाळी आणि डाव्या हाताने डाव्या कानाची पाळी पकडा.     हे आसन करताना शरीराचा तोल सांभाळावा नाहीतर पाठीवर पडण्याची शक्यता असते. जर हे आसन         करणे फारच कठीण जात असेल तर पद्मासन न घालताही हे आसन करता येते.     सुरुवातीला ८ ते १० सेकंद आसनव्यवस्था राखावी नंतर हळूहळू सरावा नंतर वेळ वाढवत नेऊन आपण...

पद्मासन( Padmasana  ) कोरोना पासून वाचायचं असेल तर आपल्याला आपली रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवणं खूप आवश्यक आहे आणि रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवण्यासाठी पोषक अन्ना बरोबर योगाभ्यास ( Yoga ) करणेही खूप गरजेचे आहे. त्यामूळे मी अशी काही निवडक योगसाने घेऊन येत आहे की जे तुमच्या हृदयाची अणि फुफुसाची कार्यक्षमता वाढवून तुमची रोगप्रतिकारक क्षमता वाढवण्यास मदत करतील. खाली पद्मासनाच्या कृती आणि फायद्या बद्दल मराठी मध्ये माहिती दिली आहे. ( Padmasana steps and benefits information in Marathi) Photo by  Elina Fairytale  from  Pexels आज आपन 'पद्मासनाबद्दल' थोडं जाणून घेऊया.  पद्म म्हणजे कमळ,  जेव्हा आपण हे आसन करतो, तेव्हा आपल्या शरीराला कमळा सारखा आकार प्राप्त होत असल्याने या आसनाला 'पद्मासन' असे म्हणतात, तर इंग्रजी मध्ये या आसनाला ' Lotus Pose' असे म्हणतात.ध्यान करण्यासाठी प्रामुख्याने पद्मासनाचाच उपयोग केला जातो.  चला तर आता आपण बघुयात 'पद्मासन कसे करावे'? कृती :(Padmasana Steps)  जमिनीवर पाय लांब पसरवून  बसावे.  नंतर उजवा पाय डाव्या...

तोलांगुलासन   या आसनस्तिथीत शरीराचा आकार तराजू सारखा दिसतो म्हणून या आसनाला  तोलांगुलासन(Tolangulasana) असे म्हणतात. हे आसन करण्यासाठी खूपच सोपे आहे. हे आसन करत असताना आपल्या शरीराचा संपूर्ण भार आपल्या दोन्ही हातांवर व नितंबावर पडतो त्यामुळे आपले खांदे, हात व पाठीचा मणका मजबूत बनतो. या आसनाच्या सरावामुळे कमरेवरची व पोटावरची चरबी कमी होण्यास मदत होते. या आसनाची कृती व फायदे या बद्दल संपूर्ण माहिती मराठी मध्ये बघुयात.  कृती: प्रथम आपल्या आसनावर पद्मासन घालून बसा. आता दोन्ही हाताचे पंजे निताम्बाखाली ठेऊन  झोपा. जर पंजे नितंबाखाली ठेऊन झोपणे अवघड जात असेल तर हातांच्या कोपराच्या साह्याने पद्मासनाची संपूर्ण बैठक उचलून भार कमरेवर आणा. आता मान व डोके जास्तीत जास्त पुढे उचलून धरा. मान व डोके पुढे उचलून धरल्यानंतर जितक्या वेळ श्वास रोखून धरता येईल तितका वेळ रोखून धरा, नंतर हळू हळू श्वास बाहेर सोडा, डोळे उघडे ठेवा. आता शरीर ताणलेल्या अवस्थेत ठेवा आणि श्वासोश्वास चालू राहू द्या. हि कृती करताना आपल्या शरीरांच्या स्नायूंवर जास्त ताण येणार नाही याची काळजी घ...

  'सेतू ' म्हणजे पूल. या आसनात शरीराचा आकार पुलासारखा दिसतो म्हणून या आसनास 'सेतुबंधासन,(setu bandhasana) असे म्हणतात.  हे एक उपयुक्त आसन असल्यामुळे सर्व वयोगटातील स्री पुरुषांनी ते करण्याचा प्रयत्न करावा.  या आसनाच्या नियमित सरावामुळे फुफ्फुसांना योग्य प्रमाणात रक्तपुरवठा होऊन  फुफ्फुसांची कार्यक्षमता वाढते व तसेच उच्च रक्तदाब, दमा, ऑस्टिओपोरोसिस, सायनस या सारखे आजार दूर करते. या आसनाचा सराव आपल्याला तणाव मुक्त करू शकते. जर तुमची नेहमीच चीड चीड होत असेल, तुम्हाला कुठल्या गोष्टीचा ताण येत असेल तर या आसनाच्या सरावामुळे तुमचे मन शांत होऊन तुमचा ताण कमी होण्यास मदत होते. येथे आपण सेतुबंधासनाची कृती आणि फायद्याबद्दल(setu bandhasana in marathi) मराठी मध्ये माहिती जाणून घेऊयात.  https://www.flickr.com/photos/yogamama-co-uk/3794906358 कृती:(Setubandhasana Steps) जमिनीवर पाठीवर सरळ झोपा. आता गुडघे वाकवून कंबर आणि नितंबाचा भाग जमिनीपासून वर उचला. कंबरेला आकृतीत दाखवल्या प्रमाणे हातांचा आधार द्या. डोके, मान व  खांदे जमिनीवर टेकलेले असू द्या. सहजपणे श्व...