BY YOGESH

योगासने का करावीत ?      नियमित  योग अभ्यासाचे  आपल्याला होणारे फायदे जाणून घेण्याआधी आपण नियमित योगाभ्यास किंवा योगासने का करावी हे जाणून घेणे फार महत्वाचे आहे. आजच्या या विज्ञान युगात आपली जीवनशैली फार बदललेली आहे. थोडक्यात सांगायचे झाल्यास आपण खूप आळशी बनत चाललो आहोत. वेळ वाचविण्यासाठी आपण घरापासून थोडे अंतरावर जाण्यासाठी सुद्धा गाडी वापरतो. घरातून खाली उतरण्यासाठी लिफ्ट चा वापर करतो. या मुळे शरीरातील स्थूलपणा वाढत चालला आहे. चैनीच्या वस्तूंचा वापर करण्यासाठी इथे विरोध करत नाही परंतु त्याच चैनीच्या वस्तू जर आपल्या शरीरासाठी धोकादायक बनत असतील तर त्यांचा उपयोग कमी करायला हवा. आपली शारीरिक हालचाल खूप कमी होत चालली आहे तसेच या स्पर्धेच्या युगात घड्याळ्याच्या काट्याबरोबर धावण्याच्या सवयीमुळे मानसिक ताण निर्माण होत आहे त्यामुळे शुगर, बीपी, पोट साफ न होणे, एसिडिटी, मानसिक रोग, नैराश्य या सारखे आजार होण्याचा धोका वाढत चालला आहे.       शरीराला व्यायाम मिळण्यासाठी प्रत्येकालाच जिम लावणे परवडण्यासारखे नाह...

मंडूकासन       मंडूक हा एक संस्कृत शब्द असून याचा अर्थ बेडूक असा होतो. हे आसन करताना आपल्या शरीराचा आकार बेडका प्रमाणे दिसतो म्हणून या आसनाला ' मंडूकासन'  असे म्हणतात. या आसनाला इंग्रजी मध्ये फ्रॉग पोझ (Frog Pose) म्हणतात. हे आसन आपल्या पोटच्या आतील अवयवांसाठी तसेच पोटाच्या भवती वाढलेली चरबी कमी कारण्यासाठी खूप फायदेशीर आहे तसेच या आसनाच्या सरावामुळे पोटातील सर्व अवयवांना भरपूर व्यायाम मिळतो. येथे आपण मंडूकासानाची कृती, त्याचे आपल्या शरीराला होणारे फायदे या बद्दल मराठी मध्ये माहिती जाणून घेउयात. (Mandukasana information in Marathi) मंडूकासन  कृती: सर्वप्रथम आपल्या आसनावर(Yoga Mat) वरती वज्रासनाच्या स्थितीत बसा. या स्थितीत बसल्यानंतर आपले दोन्ही हात आपल्या मांड्यावर ठेवा.  आता आपल्या दोन्ही हातांची बोटे मुठी वाळल्याप्रमाणे आत घ्या परंतु आपले अंगठे बाहेर राहूद्या.  आता दोन्ही आवळलेल्या मुठी एकमेकांना लावून बेंबीच्या खालच्या बाजूस पोटाला चिटकवून ठेवा.  आता एक दीर्घ श्वास, घ्या त्यानंतर हळू हळू श्वास सोडत हळू हळू समोरच्या बाज...

कुक्कुटासन कुक्कुट हा एक संस्कृत शब्द असून त्या शब्दाचा अर्थ कोंबडा असा होतो. हे आसन करताना आपल्या शरीराचा आकार दोन पायावर उभ्या असलेल्या कोंबड्यासारखा दिसतो म्हणून या आसनाला कुक्कुटासन असे म्हणतात. या आसनालाच इंग्रजी मध्ये Cockerel Pose असे म्हणतात. या आसनाच्या सरावामुळे आपल्या दोन्ही हातांच्या सांध्यांना भरपूर व्यायाम मिळतो आणि ते मजबूत बनतात. या आसनाच्या नियमित सरावामुळे आपल्या शरीरातील रक्ताभिसरणाची क्रिया सुधारते , तसेच मासिक पाळी दरम्यान स्त्रियांना होणारे विविध त्रास सुद्धा या आसनाच्या नियमित सरावामुळे कमी होतात . चला तर मग कुक्कुटासन कसे करायचे आणि त्यापासून मिळणारे फायदे या बद्दल संपूर्ण माहिती मराठी मध्ये जाणून घेऊयात. ( Kukkutasana steps and benefits information in marathi) Image source:  https://pixahive.com/photo/kukkutasana-cockerel-pose/              कृती: सर्वप्रथम आपल्या आसनावर(yoga mat) पद्मासनात बसा.  आता आपले दोन्ही हात आपल्या मांडी आणि पोटऱ्यांच्या मध्ये घालावेत आणि आपले हाताचे तळवे जमिनीवर टेकवावे. ...

भद्रासन (Bhadrasana) भद्रासनालाच बद्धकोनासन असे सुद्धा म्हणतात. भद्रासनाच्या सरावामुळे पायाच्या सांध्यांना भरपूर व्यायाम मिळतो त्यामुळे आपल्या पायांची आणि मांड्यांची लवचिकता वाढते. तसेच कंबरदुखी, डोकेदुखी, उलटी, दमा या सारख्या अनेक आजारांपासून आपल्याला मुक्तता मिळते. आपल्या चंचल मनावर ताबा मिळवण्यासाठी हे आसन फार उपयुक्त असून या आसनाच्या सरावामुळे आपली स्मरणशक्ती सुद्धा वाढते तसेच या आसनाच्या नियमित  सरावामुळे मनःशांती मिळते. भद्रासनच्या सरावामुळे मुलचक्र कार्यान्वित होते. हे आसन करण्यासाठी अत्यंत सोपे आणि आरामदायी असल्यामुळे आपण या आसनाचा सराव भरपूर वेळेपर्यंत करू शकतो. हठयोग प्रदीपिकेमध्ये भद्रासन हे ध्यानधारणे साठी उत्तम असे आसन आहे असे सांगितले आहे. खाली आपण भद्रासनाची कृती आणि फायदे या बद्दल मराठी मध्ये माहिती बघुयात.(Bhadrasana information in marathi)  pic credit:  https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/64/Baddha_konasana.jpg कृती: सर्वप्रथम जमिनीवर पांघरलेल्या आसनावर पाय सरळ लांबवून बसावे.  आता दोन्ही पाय गुडघ्यातून वाकवून पा...

येथे  योगनिद्रा(Yog-nidra) म्हणजे काय? आणि त्याचे फायदे या बद्दल थोडक्यात माहिती दिली आहे.   योगनिद्रा चा सराव कसा करावा या बद्दल अधिक माहितीसाठी  yog-nidra  लिंकवर क्लिक करा  आणि व्हिडीओ शेयर करायला विसरू                               धन्यवाद !

 योगनिद्रा   योगनिद्रा(Yog Nidra) म्हणजे काय? हे साध्या भाषेत सांगायचे झाल्यास, योगनिद्रा म्हणजे झोपणे आणि जागी राहण्याच्या मधल्या अवस्थेला योगनिद्रा असे म्हणतात. योगनिद्रा करण्याची ठराविक वेळ म्हणजे योगासने करून झाल्यानंतर, कारण योगासने केल्यानंतर आपल्या शरीरात जी ऊर्जा निर्माण होते त्या उर्जेला जतन करण्याचे किंवा शरीरात साठवून ठेवण्याचे काम योगनिद्रेद्वारे केले जाते. तसेच योगनिद्रेच्या सरावामुळे निद्रानाश दूर होतो व आपल्याला शांत झोप लागते. हि एकप्रकारची ध्यानमुद्रा असून या ध्यानमुद्रेचा सराव आपण शवासनात करू शकतो. हि मुद्रा करताना आपण आपल्या आवडीचे संगीत किंवा आवडीची गाणी ऐकू शकतो. योगनिद्रेमधे ध्यान कसे लावायचे याबद्दल सविस्तर माहिती आपण मराठी मध्ये जाणून घेऊयात.(Yog Nidra information in marathi)   Photo by  Karolina Grabowska  from  Pexels कृती: प्रथम आपल्या आसनावर(Yoga Mat) शवासनात झोपावे.  आपले दोन्ही हात शरीराच्या अंतर शरीराला समांतर असे ठेवा.  डोळे बंद करून खोल श्वास घ्या आणि बाहेर सोडा.  योगनिद्रा करताना...

पर्वतासन pic credit:  https://www.pxfuel.com/en/free-photo-enudt/download      हे आसन करताना आपल्या शरीराची आकृती पर्वताप्रमाणे बनते. अत्यंत साधे असणारे हे आसन आपल्या शरीराला अनेक फायदे देणारे आहे. या आसनाच्या नियमित सरावामुळे फुफ्फुसाचे आणि पोटाचे विकार नाहीसे होतात. पाठदुखी साठी एक चांगला उपाय म्हणून आपण हे आसन करू शकतो. या आसनामध्ये शरीराचा समतोल साधला जातो त्याचाच फायदा मन एकाग्र करण्यासाठी होतो. येथे आपण पर्वतासनाची कृती आणि त्याचे फायदे या बद्दल विस्तृत अशी मराठी मध्ये माहिती जाणून घेऊयात.(Parvatasana information in marathi)   कृती: प्रथम आपल्या आसनावर (Yoga Mat वरती) पद्मासनात बसावे.   दोन्ही हातांचा नमस्कार करून छातीजवळ ठेवा.  जोडलेले दोन्ही हात हळू हळू डोक्याच्या वर न्या.  आपल्या दोन्ही तळहातांची बोटे एकमेकांना चिपकलेली राहतील तसेच दोन्ही हात आपल्या कानांना चिटकतील आणी सरळ वरती ताठ राहतील कोपऱ्या मध्ये वाकणार नाहीत याची काळजी घ्या.  दोन्ही हात वर नेताना श्वास आत घ्या. हात वरती ताणल्या गेल्यावर काही वेळास...