सर्वांगासन चे फायदे | Sarvangasana yoga benefits

सर्वांगासन

नावाप्रमाणेच या आसनाचा संपूर्ण शरीराला फायदा होतो म्हणून या आसनाला 'सर्वांगासन'(Sarvangasana) असे म्हणतात. विपरीतकरणी मुद्रेप्रमाणेच सर्वांगासनाची क्रिया आहे. हे आसन करताना शरीराचा संपूर्ण भार खांद्यावर पडतो. या आसनाच्या नियमित सरावामुळे आपल्या डोक्याला भरपूर रक्त पुरवठा मिळतो त्याचा आपल्या केसांना भरपूर फायदा मिळतो. केस गळणे, अकाली केस पांढरे होणे  यावर हा एक सर्वोत्तम उपाय आहे. येथे आपण सर्वांगासनाची कृती आणि त्याचे फायदे (Sarvangasana yoga benefits and information in marathi) मराठी मध्ये जाणून घेणार आहोत. 

pic credit: https://pixahive.com/photo/shoulder-stand-sarvangasana/

कृती:

•  सुरुवातीला जमिनीवर पाठीवर झोपावे.
• आता श्वास पूर्ण आत घ्या आणि रोखून धारा.
• हळू हळू पाय वर करा.
• दोन्ही हातांनी कमरेला आधार द्या, हि कृती करतांना दोन्ही हाताचे कोपरे जमिनीवर टेकले पाहिजे.
• पाठीचा कणा आणि पाय दोन्ही सरळ एका रेषेत ठेवा. खांदे आणि मान जमिनीवर टेकलेली असू द्या.
• आता हळूहळू श्वासोश्वास चालू ठेवा. दृष्टी पायाच्या अंगठ्यावर केंद्रित करा.  
• या स्थितीत शरीराचा सर्व भार  खांद्यावर येईल. शरीराचा तोल जाणार नाही याची विशेष काळजी घ्या.
• या स्थितीत आपले चित्त गळ्याच्या पुढील भागात असलेल्या थॉयरॉईड ग्रंथीवर केंद्रित करावे.
• या स्थितीत असताना डोळे उघडे ठेवले किंवा लावलेले असले तरी चालतील. 

या आसनाचा सराव सकाळी आणि संध्याकाळी ह्या दोन्ही वेळी केला तरी चालेल. सुरुवातीला हे आसन दोन मिनिटापर्यंत करावे, काही दिवसांच्या सरावानंतर आपण हळू हळू वेळ वाढवू शकतो.  या आसनानंतर लगेच मत्स्यासन  करावे त्यामुळे सर्वांगासनापासून मिळणारे सर्व फायदे आपण लवकर मिळवू शकतो तसेच या आसनामुळे मान आणि खांद्याच्या स्नायू मध्ये आलेली ताठरता मत्स्यासनामुळे कमी होते आणि आपल्याला अराम मिळतो. 

फायदे:

1. या आसनामुळे थॉयरॉईड ग्रंथीला चांगला व्यायाम मिळतो त्यामुळे रक्ताभिसरण,श्वसनक्रिया, पाचनक्रिया, उत्सर्गक्रिया आणि नाडीतंत्र कार्यक्षम राहते. 
2. या आसनामुळे शरीर बलवान व निरोगी बनते. शरीरात नवा उत्साह  निर्माण होतो. 
3. हे आसन नियमित केल्याने पाठीच्या मणक्यातील नसांना भरपूर रक्त पुरवठा होतो, तसेच पाठीचा मणका मजबूत बनतो. 
4. या आसनामुळे पाठीचा कणा लवचिक राहतो. त्यामुळे दीर्घकाळापर्यंत तारुण्याचा जोम टिकून राहतो. 
5. या आसनाच्या नियमित सरावाने स्वप्नदोष नाहीसा होतो. ब्रम्हचर्यपालनासाठी हे आसन मदतरूप होते. जनेंद्रीय व गुद्द्वारातील रोगांसाठी हे आसन रामबाण उपाय आहे. 
6. नाडीसंस्था व पचनसंस्था कार्यक्षम ठेवणारा हा एकमात्र उपाय आहे.  
7. मुत्राशयातील पीडेसाठी हे आसन फार उपयुक्त आहे. 
8. या आसनाच्या नियमित सरावाने तळपायाला येणारी सूज, होणारी आग व होनाऱ्या वेदना कमी होतात. 
9. ज्यांच्या नाकातोंडातून वारंवार रक्तस्त्राव होतो अश्या रोग्यांसाठी हे आसन फार उपयोगी आहे.  
10. या आसनामुळे नाक व कानातील क्रियातंतू कार्यक्षम बनतात आणि अशुद्ध रक्त या आसनामुळे शुद्ध होते. 
11. स्रीया देखील हे आसन सहजपणे करू शकतात.
12. या आसनाच्या नियमित सरावामुळे गर्भाशयाच्या तक्रारी दूर होतात. 
13. या आसनामुळे कुंडलिनी जागृत होते. 
14. या आसनामुळे अपचन, अजीर्ण , मलावरोध आणि आतड्यातील जीर्ण दुःख नाहीसे होते. 
15. या आसनात खाली डोके वर पाय असल्यामुळे मेंदूला भरपूर प्रमाणात रक्त पुरवठा होतो. 
16. केस गळणे, अकाली केस पांढरे होणे  यावर हा एक उत्तम उपाय आहे.