मकर हा संस्कृत शब्द असून त्याचा अर्थ मगर असा होतो. हे आसन करत असताना शरीराचा आकार मगरी सारखा दिसतो म्हणून याला 'मकरासन'(Makarasana - crocodile pose) असे म्हणतात. शवासनाप्रमाणेच या आसनाच्या सरावामुळे शरीराला संपूर्ण आराम मिळतो. आळस घालविण्यासाठी हे एक सर्वोत्तम आसन असून या आसनाच्या नित्य सरावामुळे शरीरात एक नवचैतन्य निर्माण होते. लैंगिक समस्या असलेल्याना हे आसन भरपूर फायदेशीर आहे.
अलिकडच्या काळात कोव्हीडमुळे श्वसनाचा त्रास असलेल्या रुग्णांना पोटावर झोपवलेले दिसत आहे, या पद्धतीला वैद्यकीय भाषेत प्रोनिंग(Proning) असे म्हणतात. हि प्रोनिंग पद्धत योगासनात सांगितलेल्या मकरासनाप्रमाणेच आहे. आपल्या फुफ्फुसांचा जड भाग हा पाठीमागे आहे. पाठीवर झोपल्यामुळे शरीराचा सर्व भार त्यावर पडतो व फुफ्फुसांमध्ये पुरेश्या प्रमाणात हवा भरल्या जात नाही. मकरासन करताना आपण पोटावर झोपतो तेंव्हा फुफ्फुसाच्या मागच्या भागापर्यंत हवा भरल्या जाते व फुफ्फुसांना भरपूर मोठ्या प्रमाणात ऑक्सिजनचा पुरवठा होतो. या आसनाची खाली दिलेली कृती नीट वाचुनच या आसनाचा सराव करावा.
 |
| pic credit:- https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Makarasana_Asana_(Crocodile_Posture).jpg |
.jpg){kind=link}
कृती:
- वरील चित्रात दाखवल्याप्रमाणे पोटावर पालथे झोपा.
- दोन्ही पायात कमीत कमी दिड फूट एव्हढे अंतर ठेवा.
- पायांची बोटे जमिनीला टेकतील व पायांचे तळवे वर आकाशाकडॆ राहतील असे झोपा.
- हात सरळ डोक्याकडे न्या आणि कोपरात दुमडा.
- आता उजव्या हाताने डाव्या हाताचा दंड पकडा व डाव्या हाताने उजव्या हाताचा दंड पकडा.
- डोके हातांच्या मनगटावर टेकवा किंवा दोन्ही हातांच्या मध्ये ठेवा, तोंड जमिनीकडे असू द्या.
- हातांच्या कोपऱ्यापासून ते खांद्यापर्यंतचा भाग, पोट, मांड्या, जमिनीला स्पर्श करतील अश्या स्थितीत झोपा.
- शरीर सरळ एका रेषेत ठेवा.
- हे आसन करताना शरीर शिथिल करा व मन स्थिर करण्याचा प्रयत्न करा.
- डोळे बंद करून खोल श्वास घ्या व बाहेर सोडा थोडक्यात सांगायचं झालं तर दीर्घश्वसन करा.
महत्वाची टीप: हर्निया चा त्रास असल्यास हे आसन करू नये.
फायदे:
- या आसनामध्ये फुफ्फुसांना ऑक्सिजनचा पुरवठा वाढतो व ते अधिक कार्यक्षम बनतात.
- या आसनाचा नियमित सराव दमा असलेल्या लोकांना खूप फायदेशीर आहे.
- मानेचा व पाठदुखीचा त्रास असलेल्यांंना या आसनामुळे फायदा मिळतो.
- लैंगिक समस्या असलेल्याना हे आसन भरपूर फायदेशीर आहे.
- हे आसन केल्याने शरीरातील आळस नाहीसा होतो व शरीरात उत्साह निर्माण होतो.
- या आसनाच्या सरावामुळे शरीराच्या सर्व अवयवांना विश्रांती मिळते. शरीराचा संपूर्ण थकवा दूर होतो.
- आनंद व उत्साहाची अनुभूती येते.
- जेव्हा पाठीला किंवा मेरुदंडाला काही इजा झाली असेल, तेव्हा शवासना ऐवजी हे आसन करावे.
Comments
Post a Comment
आपल्या सुचनांचे स्वागत आहे.
भेट दिल्या बद्दल धन्यवाद. 🙏